نگاهي به ميراث علمي امام هشتم(ع) در گفت و گو با معاون فرهنگی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد

ارسال شده در تاریخ :
نگاهي به ميراث علمي امام هشتم(ع) در گفت و گو با معاون فرهنگی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد

حجت الاسلام و المسلمین نصیری معاون فرهنگي نهاد نمايندگي مقام معظم رهبری در دانشگاه فردوسي مشهد به مناسبت شهادت ثامن الحجج علی بن موسی الرضا(ع) در گفتگویی به بررسي سيره علمي امام رضا(ع)  پرداخت .

متن گفتگوی ایشان را در زیر می توانید مشاهده فرمایید:

امام رضا(ع) از چه جايگاه و شخصيت علمي در بين ائمه برخوردار هستند؟

با توجه به اينكه امام رضا(ع) عالم آل محمد ناميده شده اند فكر مي كنم همين يك لقب كافي باشد تا ما را نسبت به جايگاه علمي اين امام همام در بين ائمه و بزرگان ديني آگاه كند.

اگر نگاه دقيق تري به زندگي و دانش ائمه(ع) داشته باشيم خواهيم ديد كه تمامي ائمه و امامان معصوم ما از دانش گسترده و الهي برخوردار بوده اند و اينكه حضرت رضا(ع) در بين اهل علم و دانش لقب عالم آل محمد را مي گيرند خودش روشن كننده جايگاه رفيع حضرت در بحث دانش و علم گستري است.

اشاره كرديد به لقب عالم آل محمد كه به امام رضا(ع) نسبت داده شده است در اين باره بيشتر توضيح دهيد؟

اينكه اسم عالم آل محمد را چه كسي به امام رضا(ع) داده است بايد به روايانت متعددي اشاره كرد كه مي گويد القاب و اسامي ائمه الهي هستند.

ما اگر مي گوييم امام حسن(ع)؛ كريم هستند يا مي گوييم امام صادق(ع)، صادق هستند به اين معنا نيست كه ديگر ائمه كريم و يا صادق نبوده اند و اگر مي گوييم امام رضا(ع) امام رئوف هستند يا عالم آل محمد(ص) ناميده مي شوند معنايش اين نيست كه ديگر ائمه عالم نبوده اند بلكه بحث اين است كه هر كدام از امامان معصوم شاخصه و نمودي داشته اند كه بحث علمي امام رضا(ع) يكي از شاخصه هاي ايشان است.

از روايات اين چنين برداشت مي شود كه علم ائمه بي نهايت است لذا اهل بيت(ع) همه عالم بودند اما اين اسامي با تناسب شرايط و موقعيتي كه امامان زندگي (ع) يكي از اين شاخصه ها نمود بيشتري داشته است.

اما اينكه چرا حضرت رضا(ع) عالم آل محمد را گرفتند چون ايشان با سلاح علم به جنگ تفكرات انحرافي رفتند و از اين ابزار توانستند بهترين استفاده را ببردند و دقيقاً مصداق اين جمله است كه "عدو شود سبب خير اگر خدا خواهد" و مأمون شرايطي را ايجاد مي كند تا حضرت رضا(ع) از دانششان به بهترين وجه استفاده و آن را در جامعه اسلامي گسترده مي كنند.

امام صادق(ع) هم در حديثي به فرزندانشان امام كاظم(ع) مي فرمايند: « خداوند عالم آل محمد را در سلب تو قرار داده است كه هم نام جدمان علي(ع) است و اي كاش من مي توانستم فرزند تو را ببينم» كه اين سخن مكرر از زبان امام صادق(ع) به امام كاظم(ع) بيان مي شد.

ديدگاه امام رضا(ع) درباره اهميت و موقعيت عالمان دين چگونه است؟

اگر به قرآن كريم مراجعه كنيد در نخستين آياتي كه بر پيامبر اكرم(ص) نازل شده است آنجا كه خداوند مي خواهد تاج كرامت بر سر انسان بگذارد بحث علم مطرح مي شود. اوج كرامت را كه خداوند مي خواهد بيان كند بحث تعليم و آموختن و درنهايت رسيدن به علم مطرح مي شود.

در روايات ما از علم تعبير به چراغ و نور شده است در برخي روايات هم به عنوان يك فرضيه و واجب ديني بر هر زن و مرد مسلمان بيان شده است.

حضرت رضا(ع) ضمن تأكيد بر اهميت علم آموزي و جايگاه عالمان دين سخني از رسول گرامي اسلام(ص) بيان مي كنند و مي فرمايند: «هركسي بدون علم فتوا بدهد و در موضوعات ديني اظهارنظر كند فرشتگان آسمان و زمين او را لعنت مي كنند

ثامن الحجج(ع) در حديثي ديگر كه در ميزان الحكمه جلد هشتم آمده است مي فرمايند:« خدا رحمت كند بنده اي كه امر را احيا كند. راوي مي گويد چطور امر شما احيا مي شود و حضرت مي فرمايند: علوم ما را(يعني علومي كه از سرچشمه ائمه نشأت مي گيرد) را ياد بگيرد و به ديگران هم ياد بدهد

مهم ترين تأكيد امام هشتم(ع) درباره فضيلت دانش و اهميت دانش ورزي چيست؟

آنچه از مجموع احاديثي كه از حضرت وجود دارد بر مي آيد اين است كه ايشان همانند ديگر ائمه علم را گمشده مؤمن مي دانند و بر علم آموزي از روي خلوص نيت و به منظور رفع مشكلات جامعه اسلامي تأكيد فراوان دارند. براساس سيره رضوي علم حيات بخش دل ها و كسب آن باعث خيروبركت است و انسان را از تاريكي و جهل به روشنايي مي برد.

ميراث علمي امام رضا(ع) چيست و چگونه به زمان ما منتقل شد؟ چگونه مي توانيم از اين ميراث براي نيل به اهداف علمي روز استفاده كنيم؟

آنچه مي توان در بحث ميراث علمي امام رضا(ع) بيان كرد بسيار گسترده است اما آنچه به اختصار مي توان به آن اشاره كرد يكي مباحث توحيدي است كه حضرت رضا (ع) بحث هاي بسيار مفصل و جامعي دارند و بحث ديگر پاسخ به شبهات و سؤال هاي مطرح شده از جانب فرقه ها و اديان مختلف است.

از امام رضا(ع) چه آثاري به جاي مانده است و به عنوان مثال ميزان اعتبار فقه الرضا(ع) چقدر است؟

با توجه به فرصت و موقعيت مناسبي كه در اختيار حضرت قرار گرفت از ايشان آثار و احاديث فراواني موجود است كه ازجمله مهم ترين آثاري كه يا به حضرت نسبت داده مي شود و يا توسط شاگردان ايشان و علماي پس از حضرت نوشته شده است مي توان به صحيفه الرضا(ع)، طب الرضا (ع) و فقه الرضا(ع) اشاره كرد.

اما درباره اعتبار فقه الرضا(ع) ديدگاه هاي مختلفي مطرح است، نخستين نسخه اين كتاب مربوط مي شود به زمان علامه مجلسي كه علامه مجلسي مي گويد من در سال هاي مجاورت در مكه كتابي قديمي به دستم رسيد كه نوشته حضرت رضا(ع) بود.

اما آنچه از برآيند جمع بندي همه مطالب مي توان برداشت كرد اين است كه انتساب كتاب فقه الرضا به امام رضا(ع) بعيد است و شايد نتوان گفت خود حضرت كتاب را نوشته اند اما مي توان قبول كرد يكي از اصحاب حضرت اين كتاب را نوشته اند و نمي توان براي اغلب احاديث اين كتاب دليلي آورد و روايات و احاديث آن را رد كرد.

ابعاد ورود امام رضا(ع) و تبيين و تفسير آيات قرآن كريم چگونه است؟

با توجه به اينكه در عصر حضرت مسائل مختلفي مطرح مي شد ايشان سعي داشتند پرسش ها و سخنان مطرح شده را با استناد از قرآن پاسخ دهند همان گونه كه مثلاً به مسيحيان از انجيل و يهوديان را با آيات تورات پاسخ مي گفتند.

بنابراين بحث پاسخگويي به سؤالات و شبهات موجود با استفاده از آيات نوراني قران كريم  و تفسير اين آيات يكي از مباحث مهم و موردتوجه امام هشتم(ع) بوده است. ايشان دائم در صحبت هايشان به بزرگي و اعجاز آيات قرآن كريم اشاره و آن را ريسمان استوار خداوند مي دانند.امام رضا(ع) قرآن را سنجش حق و باطل مي دانستند و آن را معياري براي صحت وسقم احاديث مطرح مي كردند.

      
    نظرات متعلق به فرستنده ميباشند. مسؤوليت محتواي آنها برعهده فرستنده است.

    نظرات (0 نظر)

    آخرین اخبار